Subsidies en toelagen ten gunste van de Brusselse lokale besturen

Raadpleeg de databank


>> Meer info over de inhoud van de databank

<<
EUROPESE STRUCTUUR- EN INVESTERINGSFONDSEN ESIF (2014-2020)
Subsidiërende overheid
Europese Unie
Begunstigde(n)
Gemeenten, OCMW, Openbare vastgoedmaatschappijen, Scholen van het door openbare besturen georganiseerde of gesubsidieerde onderwijs, Instellingen van openbaar nut, Verenigingen (VZW, Feitelijke verenigingen), Intercommunales, Sport- en cultuurcentra, Vennootschap met sociaal oogmerk, Plaatselijke initiatieven voor de ontwikkeling van de werkgelegenheid (PIOW), Inschakelingsbedrijven
Materie(s)
Huisvesting, Stedenbouw - Ruimtelijke ordening, Mobiliteit, Werkgelegenheid, Investeringen van openbaar nut, Groene ruimten, Gebouwen, Vrije tijd (sport, cultuur, ...), Leefmilieu en duurzame ontwikkeling, Opvoeding, gezondheid en bijstand aan personen, Onderwijs, opleiding en vorming
Voorwerp
De « Europese structuur- en investeringsfondsen » (ESIF) omvatten de Europese fondsen voor het
« cohesiebeleid » (of regionaal beleid) van de EU die gericht zijn op de economische, sociale en territoriale samenhang (cf. artikel 174 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, infra).

Opgelet, het acroniem van deze fondsen, ESIF, mag niet verward worden met het acroniem EFSI, het Europese Fonds voor Strategische Investeringen, het garantiefonds dat opgericht werd in het kader van het plan Juncker.

Deze fiche beschrijft geen specifieke subsidie, maar synthetiseert informatie betreffende de programma’s die deze fondsen financieren om een algemeen kader te schetsen.

De ESIF omvatten de volgende fondsen :
Het BHG is betrokken bij het EFRO en het ESF (cf. synoptisch tabel « ESIF in het BHG »).

Gemeenschappelijke bepalingen


Deze fondsen :
- zijn onderworpen aan gemeenschappelijke regels, het reglement « houdende gemeenschappelijke
  bepalingen » of CPR (Common Provisions Regulation in het Engels) (cf. verordening, infra)
- worden uitgevoerd in samenwerking met de lidstaten (in België: gewesten en gemeenschappen)
- worden gepland voor een periode van meerdere jaren (2014-2020)

De nieuwe aspecten voor de periode 2014-2020 betreffen o.m. :
- een sterkere focus op resultaten (een gedeelte van de financiering wordt toegekend op basis van resultaten)
- gemeenschappelijke bepalingen en een gemeenschappelijke strategie voor alle fondsen
- een meer strategische benadering om de strategie « EU 2020 » van de EU voort te zetten voor een slimme,
  duurzame en inclusieve groei
- vaststelling van voorwaarden voordat de middelen kunnen gebruikt worden
- de vereenvoudiging van de fondsen voor de begunstigden
- versterking van de stedelijke dimensie van het beleid
- een beter gebruik van de fondsen, niet alleen voor subsidies, maar ook voor innoverende financiële
  instrumenten(leningen, garanties, financiële participaties, …)
- een raakvlak met het economisch beleid: de Europese commissie kan voorstellen om fondsen op te
  schorten indien een lidstaat haar aanbevelingen niet respecteert

Deze fondsen kunnen aanspraak maken op drie regiocategorieën :
- de « meer ontwikkelde regio's » : het BHG, Vlaanderen en Waals-Brabant
- de « overgangsregio's » : Wallonië, behalve Waals-Brabant
- de « minder ontwikkelde regio's » de oostelijke en zuidelijke EU-lidstaten

België heeft een « partnerschapsovereenkomst» opgesteld waarin de prioriteiten voor deze fondsen worden vastgelegd (cf. infra voor België). Het werd goedgekeurd door de Europese commissie.

Voor elk fonds en voor elk gewest of gemeenschap werd een « operationeel programma » opgesteld en goedgekeurd door de Europese Commissie.

Elke operationeel programma moet een welbepaald aantal van de 11 thematische doelstellingen kiezen en 80% van het budget moet bestemd zijn voor 2 of meer van de eerste 4 doelstellingen (voor de « meer ontwikkelde » regio’s zoals het BHG) :
(1) versterking van onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie
(2) ondersteuning van de overgang naar een koolstofarme economie in alle bedrijfstakken
(3) behoud en bescherming van het milieu en bevordering van efficiënt gebruik van hulpbronnen
(4) verbetering van de toegang tot en het gebruik en de kwaliteit van ICT
(5) vergroting van de concurrentiekracht van kmo-bedrijven
(6) bevordering van de aanpassing aan de klimaatverandering, risicopreventie en -beheer
(7) bevordering van duurzaam vervoer en opheffing van knelpunten in centrale netwerkinfrastructuren
(8) bevordering van duurzame en kwalitatief hoogstaande werkgelegenheid en ondersteuning van arbeidsmobiliteit
(9) bevordering van sociale inclusie en bestrijding van armoede en discriminatie
(10) investering in onderwijs, opleiding en beroepsopleiding voor vaardigheden en een leven lang leren
(11) vergroting van de institutionele capaciteit van overheidsinstanties en belanghebbenden en een doelmatig openbaar bestuur

De « thematische doelstellingen » worden omgezet in specifieke investeringsprioriteiten vastgelegd in specifieke regels eigen aan elk ESI-fonds.

In het algemeen streven de fondsen volgende doelstelling na: « Investeren in groei en werkgelegenheid". Het EFRO ondersteunt tevens de « Europese territoriale samenwerking ".

Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO)

Het oudste (1975) en meest bekende fonds is het EFRO, dat ertoe strekt de economische, sociale en territoriale cohesie binnen de Europese Unie te versterken door de regionale onevenwichten te herstellen en het hoofd te bieden aan de uitdagingen inzake economische, sociale en territoriale ongelijkheden. Het EFRO draagt tevens bij tot de verwezenlijking van de strategie Europa 2020 voor een intelligente, duurzame en inclusieve groei om op duurzame wijze een hoge tewerkstellingsgraad, productiviteit en sociale cohesie in Europa te verzekeren.
Het EFRO streeft alle thematische doelstellingen van het ESIF na.

Het EFRO financiert in het BHG (cf. synoptisch tabel « EFRO voor het BHG ») :
Zie de programmafiches voor meer informatie.

De Europese territoriale samenwerking (ETS)

De ETS ondersteunt verschillende vormen van samenwerking tussen de Europese regio’s waar meerdere programma’s uit voorvloeien, die niet allen van toepassing zijn in het BHG :
Soorten
samenwerking
Geografische
reikwijdt
Naam van de programma’s
(V = 5de generatie)
Voor de Brusselse plaatselijke besturen
Grensoverschrijdende samenwerking voor zeer concrete projecten Naburige grensregio’s INTERREG VA INTERREG VA Frankrijk, Wallonië, Vlaanderen *
Transnationale samenwerking
betreffende problemen op het gebied van ruimtelijke ordening
Grotere transnationale gebieden INTERREG VB INTERREG NWE
Interregionale samenwerking om de ervaringen te kapitaliseren Europese Unie INTERREG EUROPA
(bv. INTERREG IVC)
URBACT III
INTERRACT
EPSON
INTERREG EUROPA URBACT III

* Het BHG maakt weliswaar geen deel uit van de subsidiabele zone INTERREG VA Frankrijk, Wallonië, Vlaanderen, maar Brusselse actoren kunnen aan projecten voor dit programma deelnemen op voorwaarde dat de resultaten van het project ten goede komen aan de grensoverschrijdende subsidiabele zone.

Het Europees Sociaal Fonds (ESF)

Het Europees Sociaal Fonds (ESF) is het belangrijkste Europees programma ter ondersteuning van de werkgelegenheid en de sociale inclusie, met een budget van ongeveer 10 miljard euro per jaar.

Volgens artikel 162 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (infra), heeft het ESF ten doel binnen de Unie de tewerkstelling te vergemakkelijken en de geografische en beroepsmobiliteit van de werknemers te bevorderen, alsmede de aanpassing aan veranderingen in het bedrijfsleven en in productiestelsels gemakkelijker te maken, met name door beroepsopleiding en omscholing.

Het ESF kan onrechtstreeks bijdragen aan de 4 eerste thematische doelstellingen (supra), maar streeft vnl. de thematische doelstellingen 8 tot 11 na:
(8) bevordering van duurzame en kwalitatief hoogstaande werkgelegenheid en ondersteuning van arbeidsmobiliteit
(9) bevordering van sociale inclusie en bestrijding van armoede en discriminatie
(10) investering in onderwijs, opleiding en beroepsopleiding voor vaardigheden en een leven lang leren
(11) vergroting van de institutionele capaciteit van overheidsinstanties en belanghebbenden en een doelmatig openbaar bestuur

Het EFRO kan weliswaar ook in deze aangelegenheden tussenkomen, maar doet het eerder via infrastructuren (bv. de bouw van kinderdagverblijven), terwijl het ESF (schematisch) de immateriële investeringen zal financieren (personeel, opleidingen, enz.)

Het bedrag dat elke staat aan het EFRO toekent mag niet lager liggen dan 23,1% (van de totale enveloppe) en 20% van het ESF moet gebruikt worden voor de bestrijding van sociale inclusie en armoede. In België werd 1 miljard euro van de 2,28 miljard euro toegekend aan het ESF.

3 ESF-programma’s in het BHG


Aangezien het ESF zowel aan de tewerkstelling als aan de opleiding raakt, wordt het tegelijk door het Gewest en de Gemeenschappen uitgevoerd. Het BHG is dus betrokken bij 3 operationele programma’s van het ESF :
  • de materies werkgelegenheid, economie, wetenschappelijk onderzoek (waaronder bemiddeling tussen onderzoekscentra, universiteiten en bedrijven) en bepaalde materies op het gebied van professionele inschakeling (waaronder de OCMW-acties) zijn gewestbevoegdheden, en vallen dus onder de bevoegdheid van de regering van het BHG, die over een eigen ESF-programma beschikt
  • de persoonsgebonden materies voor de Franstalige gemeenschap in het BHG, waaronder de opleiding en de professionele inschakeling (met inbegrip van de sociale acties en de acties ten gunste van personen met een handicap) vallen onder de bevoegdheid van de Franstalige gemeenschapscommissie (COCOF) en worden in het Operationeel Programma Wallonië – Brussel 2020.eu geïntegreerd
  • dezelfde persoonsgebonden materies van de Vlaamse gemeenschap in het BHG vallen onder de bevoegdheid van de Vlaamse Gemeenschapscommissie(VGC), en worden in het Operationeel Programma van Vlaanderen geïntegreerd
Samengevat :
Operationeel programma Materies Beheersautoriteit
ESF BHG • Tewerkstelling
• Sociale inclusie
Actiris
ESF Wallonië-Brussel Communautaire aangelegenheden
(onderwijs, opleiding en sociale inclusie)
Agence FSE
ESF Vlaanderen Communautaire aangelegenheden
(onderwijs, opleiding en sociale inclusie)
ESF-Agentschap

Vnl. het eerste programma is relevant voor de OCMW’s (via het partnershipkader 2015-2020 – projectoproep afgesloten) en de Brusselse werkwinkels.

Het « Youth Employment Initiative » (YEI) - Jeugdwerkgelegenheidsinitiatief

Het BHG komt tevens in aanmerking voor het YEI, waardoor een bijkomende steun (bovenop het ESF) toegestaan wordt van 5,87 miljoen euro voor 2014 en 2015. Door dit initiatief kunnen de regio’s, waarvan de situatie van de jongeren bijzonder moeilijk is (werkloosheidspercentage > 25 %), op een bijkomende financiële steun van de EU rekenen.

Het is gericht op alle jongeren onder de 25 jaar die geen werk hebben, die noch onderwijs volgen noch in opleiding zijn (Not in Education, Employment or Training, NEET in het Engels), die woonachtig zijn in de in aanmerking komende regio’s, die niet-actief of werkloos zijn (met inbegrip van langdurige werklozen), ongeacht of zij al dan niet als werkzoekende ingeschreven staan.

Het regeerakkoord 2014-2019 voorziet dat de « Jongerengarantie », dat door Actiris uitgevoerd wordt, voor 2/3 gefinancierd wordt met Europese middelen (ESF en YEI) en voor 1/3 met gewestelijke middelen (Gemeenschappen en gemeenschapscommissies).

Voor het Nederlandstalige luik zijn de projectoproepen eerder gericht tot partnerschappen van organisaties.

Het Fonds voor Europese Hulp aan de Meest Behoeftigen (FEAD)


Het Fonds voor Europese Hulp aan de Meest Behoeftigen (FEAD) vervangt het voormalige Europees voedselhulpprogramma (PEAD) en ressorteert niet langer meer onder het landbouwbeleid maar onder het cohesiebeleid en de ESIF.

In de praktijk betekent dit dat, voor de periode 2014-2020, een bedrag van 2,5 miljard euro van de ESIF wordt toegekend aan het FEAD. De lidstaten mogen daar bovenop nog een bedrag van 1 miljard euro toevoegen.

De POD MI is verantwoordelijk voor het beheer van het programma in België.
Toekenningsvoorwaarden
Cf. fiches betreffende de programma's & de projectoproepen.
Bedrag en betaling
Budgetten  van de verschillende programma’s :
 
 
EU
Voor België
Voor het BHG
ESIF

453,18 miljard euro

2,28 miljard euro

-
EFRO – Investeren in groei en werk-gelegenheid
-

950 miljoen euro

95 miljoen euro

EFRO – Europese Territoriale Samenwerking

8,9 miljard euro

-
-

- waarvan Interreg
  Noordwest-Europa

396 miljoen euro
-
-

- waarvan Interreg
  Europa

359 miljoen
-
-
- waarvan URBACT
74,3 miljoen euro
-
-
ESF
-
1 miljard euro
-

YEI (2014-2015)

3 miljard euro
+ 3 miljoen euro van het ESF

42 miljoen euro

5,87 miljoen euro

- waarvan ESF-BHG

-
-

51,4 miljoen euro
(waarvan YEI, supra)

- waarvan ESF-
   Wallonië-Brussel

-

577 miljoen euro
(waarvan 36 miljoen euro van het YEI)

-

- waarvan ESF
   Vlaanderen

-
26,7 miljoen euro
tot 9,5 miljoen euro
FEAD

2,5 miljard euro

73,8 miljoen euro

-
 

Subsidiebedragen : cf. programmafiches & projectoproepen.

Procedure
Cf. fiches betreffende de programma's & projectoproepen.
Praktische inlichtingen
Brulocalis - Vereniging Stad & Gemeenten van Brussel

De leden van Brulocalis (gemeenten en OCMW’s van het BHG) die geïnteresseerd zijn in deze programma’s kunnen een beroep doen op de Cel Europese projecten voor begeleiding bij het tot stand brengen van Europese projecten. Gelieve een e-mail te sturen naar het contactpunt voor al uw vragen of voor meer informatie.
Wettelijke en reglementaire bronnen
Gemeenschappelijke bepalingen

26.10.2012 Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (geconsolideerde versie) (P.B.E.U., 26.10.2012, C326/47). [art. 162 en 174]
Gecoördineerde tekst : zie http://eur-lex.europa.eu
Meer info in Inforum : zie document nr. 245319

17.12.2013 Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees parlement en de Raad houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (P.B.E.U., 20.12.2013, L347/320).
Gecoördineerde tekst : zie http://eur-lex.europa.eu
Meer info in Inforum : zie document nr. 283563

Kaart met de in aanmerking komende regio’s voor de Europese structuur- en investeringsfondsen (2014 – 2020) volgens de verschillende ontwikkelingsniveaus.

Gedelegeerde en uitvoeringshandelingen goedgekeurd door de Europese Commissie tot vaststelling van de specifieke regels :
- Gedelegeerde handelingen : zie http://ec.europa.eu (enkel in het Engels)
- Uitvoeringshandelingen : zie http://ec.europa.eu (enkel in het Engels)

EFRO

17.12.2013 Verordening (EU) nr 1301/2013 van het Europees parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en specifieke bepalingen met betrekking tot de doelstelling "Investeren in groei en werkgelegenheid", en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006 (P.B.E.U., 20.12.2013, L347/289).
Gecoördineerde tekst : zie http://eur-lex.europa.eu
Meer info in Inforum : zie document nr 283584

Europese territoriale samenwerking

17.12.2013 Verordening (EU) Nr. 1299/2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende specifieke bepalingen voor steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling ter verwezenlijking van de doelstelling "Europese territoriale samenwerking" (P.B.E.U., 20.12.2013, L347/259).
Gecoördineerde tekst : zie http://eur-lex.europa.eu
Meer info in Inforum : zie document nr 283595

24.6.2014 Uitvoeringsbesluit van de Commissie tot vaststelling van de lijst van samenwerkingsprogramma's en het totaalbedrag van de totale steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling voor elk programma in het kader van de doelstelling „Europese territoriale samenwerking” voor de periode 2014 tot 2020 (P.B.E.U., 24.06.2014, L183/75).
Gecoördineerde tekst : zie http://eur-lex.europa.eu
Meer info in Inforum : zie document nr 285042

ESF

17.12.2013 Verordening (EU) nr. 1304/2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006 van de Raad (J.O.U.E., 20.12.2013, L347/470).
Gecoördineerde tekst : zie http://eur-lex.europa.eu
Meer info in Inforum : zie document nr 283593

Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen


11.03.2014 Verordening (EU) nr. 223/2014 van het Europees parlement en de Raad betreffende het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (P.B.E.U., 12.03.2014, L72/1).

België - BHG

Partnerschapsakkoord voor België (FR/NL)
Datum van de laatste update
16-05-2018

Nieuwe fiches


U kan zich abonneren op onze RSS-feed Nieuwe subsidies om verwittigd te worden telkens als er een subsidie  toegevoegd of gewijzigd werd in de database.

Algemene voorwaarden | RSS | Nuttige links