[Covid-19] Actua – De EU-respons op Covid-19 

De pandemie treft heel Europa. Maar de daaropvolgende crisis heeft een sterke territoriale dimensie. Sommige gebieden en gemeenten zijn erger getroffen dan andere.

Er bestaat geen ‘one size-fits-all’-oplossing die een antwoord kan bieden op al de uitdagingen waarmee de Europese landen, regio's, gemeenten en steden momenteel worden geconfronteerd en waarmee ze zullen geconfronteerd worden in de nasleep van de Covid-19-gezondheidscrisis. Tot nu toe hadden de Europese instellingen geen gemeenschappelijke aanpak of strategie over de gezondheids-, sociaaleconomische en politieke maatregelen die de lidstaten moesten nemen om de verspreiding van het virus te bestrijden. Toch heeft de Europese Commissie verschillende maatregelen getroffen die gevolgen zullen hebben voor de verschillende bestuursniveaus. We brengen in dit artikel de besluiten, maatregelen en meer in het algemeen het nieuws in kaart die voor de lokale en regionale overheden op korte, middellange en lange termijn relevant kunnen zijn. Het overzicht heeft niet de pretentie volledig te zijn[1].

De gewesten en de gemeenten staan in de frontlinie van de crisis: ze moeten de coronamaatregelen doen naleven, ze moeten essentiële diensten blijven verlenen, meer bepaald in de gezondheidszorg en het ondersteunen van de meest kwetsbare mensen en ze staan ook in voor de geleidelijke versoepeling van de inperkingsmaatregelen. 

Als antwoord op deze uitdagingen heeft de Europese Commissie als één van de maatregelen de Investeringsinitiatieven Coronavirusrespons opgericht (CRII en CRII+). Alle ongebruikte steun uit de cohesiefondsen worden aangewend om de medische en sociaaleconomische gevolgen van de gezondheidscrisis aan te pakken. De lidstaten mogen aldus de EFRO-middelen overdragen voor andere zaken die ze als prioritair beschouwen, zoals steun aan de KMO’s. Ze krijgen ook de flexibiliteit voor wat betreft de thematische concentratie en om de middelen over te dragen van het ene cohesiefonds naar het andere[2]. Om ervoor te zorgen dat ze hun effect niet missen en de bevolking ten volle ten goede komen, zouden de nationale verenigingen van lokale en gewestelijke besturen een rol kunnen spelen in het bepalen en de uitvoering van de nieuwe maatregelen.

Respons van de Europese Commissie op Covid-19

De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula Von der Leyen, heeft een reeks maatregelen voorgesteld om:

  • de aanvoer van voldoende beschermingsmiddelen en medische apparatuur in Europa te garanderen;
  • de economische klappen voor huishoudens en bedrijven zoveel mogelijk op te vangen door de EU-belastingregels zo flexibel mogelijk toe te passen;
  • 37 miljard euro vrij te maken voor een investeringsinitiatief dat kleine ondernemers en de medische sector meer financiële armslag moet geven;
  • de grensmaatregelen van de lidstaten te coördineren zodat we de volksgezondheid beschermen zonder de aanvoer van essentiële goederen te hinderen;
  • niet-noodzakelijke reizen naar de EU tijdelijk te beperken. 

De Europese Commissie coördineert de gezamenlijke Europese respons op de uitbraak van het coronavirus. Met alle mogelijke middelen helpt de Commissie de lidstaten hun nationale respons te coördineren.

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft een responsteam opgericht om alle maatregelen tegen de coronapandemie op politiek niveau te coördineren.

Om de laatste updates te ontvangen, gelieve u zich in te schrijven op « Latest updates : EU Covid-19 Response ».

Een greep uit het laatste nieuws

Het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa zet platform van partners online.

Lokale en gewestelijke overheden hebben ook nood aan informatie en middelen om de crisis te kunnen bestrijden en een antwoord te kunnen bieden op de noden van de bevolking. Hun verenigingen, verenigingen van steden en regio’s uit de hele wereld doen het nodige om aan de nood te beantwoorden: van een actieplan en een uitwisselingsplatform van het Europees comité van de Regio’s (CvdR) tot een campagne over ervaringsuitwisselingen van het wereldparlement van burgemeesters; van het repertorium van specifieke gevallen in grensgebieden door de Association of European Border Regions tot een online seminarieplatform van Eurocities om toegang te krijgen tot EU-financiering als onderdeel van het investeringsinitiatief ter bestrijding van het coronavirus. Lees meer.

 

Coronavirus Global Response

Wereldwijde respons op het coronavirus: de EU roept op tot fondsenwerving

#UnitedAgainstCoronavirus 

De Europese Unie bundelt de krachten met mondiale partners om een fondsenwerving op gang te brengen — de wereldwijde coronarespons— die op 4 mei 2020 van start gaat. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de mondiale gezondheidsorganisaties hebben een gezamenlijke oproep tot actie gedaan om te zorgen voor een snelle en billijke toegang tot veilige, hoogwaardige, doeltreffende en betaalbare tests, behandelingsmethoden en vaccins in de strijd tegen het coronavirus.

EU-leiders bespreken een geleidelijke opheffing van de maatregelen en de herstelstrategie van de EU 

Op 23 april 2020 houden de EU-leiders via videoconferentie een zitting over de herstelstrategie van de EU. Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad, schoof 4 prioriteiten naar voren die door de leiders moeten worden besproken:

  • de werking van de interne markt
  • een strategie voor grootschalige investeringen
  • de externe acties van de EU
  • de veerkracht en governance van de EU

De EU-leiders zullen ook werk maken van de meest recente voorstellen van de Eurogroep. Het pakket bestaat uit 3 onmiddellijke vangnetten voor werknemers, bedrijven en lidstaten, voor een bedrag van om en bij de 540 miljard euro. Ook wordt de weg geëffend voor een herstelfonds dat de economie een nieuwe impuls moet geven en dat moet zorgen voor solidariteit met de lidstaten die het hardst zijn getroffen. Hier kan u hun (vroegere en toekomstige) werkzaamheden volgen. 

Europees stappenplan voor de opheffing van de COVID-19-inperkingsmaatregelen.

De mededeling van de voorzitter van de Europese Commissie en de voorzitter van de Europese Raad is het antwoord op de oproep van de leden van de Europese Raad tot een gezamenlijke exitstrategie. De exitstrategie moet de weg effenen voor een allesomvattend herstelplan en voor investeringen van een nooit geziene omvang. Lees meer.

Coronavirus: de Europese Commissie lanceert een platform voor gegevensuitwisseling voor onderzoekers.

De Europese Commissie heeft samen met verschillende partners een Europees COVID-19-gegevensplatform gelanceerd om de snelle verzameling en uitwisseling van beschikbare onderzoeksgegevens mogelijk te maken. Het platform, dat deel uitmaakt van het EORvsCorona-actieplan, is alweer een mijlpaal in de inspanningen van de EU om onderzoekers in Europa en in de rest van de wereld te helpen bij de bestrijding van de uitbraak van het coronavirus. Lees meer. 

Coronavirus: Commissie presenteert richtsnoeren voor de uitvoering van EU-regels inzake asiel- en terugkeerprocedures en hervestiging

De Commissie heeft vandaag richtsnoeren vastgesteld voor de uitvoering van de EU-regels inzake asiel- en terugkeerprocedures en hervestiging in het kader van de coronavirus-pandemie. 

Het investeringsinitiatief Coronavirusrespons plus (CRII+)

Het eerste pakket maatregelen van het investeringsinitiatief Coronavirusrespons was gericht op de onmiddellijke inzet van structuurfondsen om snel te kunnen reageren op de crisis. In dit verband is een aantal zeer belangrijke wijzigingen ingevoerd die het toepassingsgebied van de steun uit de fondsen uitbreiden, die voorzien in onmiddellijke liquiditeitsbehoeften en die flexibiliteit bieden bij programmawijzigingen. 

Het eerste pakket van het investeringsinitiatief Coronavirusrespons bestond uit drie belangrijke elementen: ongeveer 8 miljard euro aan onmiddellijke liquiditeit om de Europese overheidsinvesteringen ter hoogte van 37 miljard euro te versnellen, om flexibiliteit te tonen bij de toepassing van de regels van de EU voor de uitgaven en om het toepassingsgebied van het Solidariteitsfonds van de EU uit te breiden. Het CRII+-pakket leidt ook tot een eenvoudigere procedure voor de uitvoering van de programma's, het gebruik van financiële instrumenten en de audits. Dat is nog niet eerder gezien en is gerechtvaardigd op grond van de buitengewone situatie ten gevolge van de uitbraak van het coronavirus. Lees meer.

De middelen tussen de drie fondsen van het cohesiebeleid (het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds) kunnen worden overgedragen; de transferts tussen de verschillende categorieën van regio's, en een zekere flexibiliteit wat betreft de thematische concentratie.

Een EU-medefinancieringspercentage van 100 % wordt ook toegestaan voor programma's van het cohesiebeleid voor het boekjaar 2020-2021, waardoor de lidstaten volledige EU-financiering kunnen verkrijgen voor crisis gerelateerde maatregelen. 

Wat doet de Commissie momenteel om te zorgen voor een adequate levering van beschermende uitrusting en geneesmiddelen in heel Europa? Lees meer.

From April 24-26 participate to a pan-European hackathon connecting civil society, innovators, partners and buyers across Europe to develop innovative solutions to overcome coronavirus-related challenges (enkel in het Engels). Lees meer

*Zie de pershoek van de Commissie voor het laatste nieuws: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/home/nl


Algemene info

  • Europese commissie:
  • Health System Response Monitor: een gezamenlijke onderneming van WHO, de Europese Commissie en het Europese Observatorium voor Gezondheidssystemen en Beleid 

Financiële steun

Europese Commissie:

Europese Raad: de ministers van Financiën hebben een akkoord bereikt over steunmaatregelen in geval van een pandemie (A pan-European shield)  - ongeveer 240 miljard euro ter ondersteuning van de lidstaten in hun kosten van gezondheidszorg, genezing en preventie van Covid-19.

Europese investeringsbank: gebaseerd op de collectieve, nationale en Europese, financiële kracht - garandeert 200 miljard euro aan leningen aan KMO’s en andere getroffen bedrijven. De EIB-groep is ook bezig met de oprichting van een garantiefonds van 25 miljard euro om nieuwe investeringen te doen als reactie op de COVID-19-crisis. Lees meer (in het Engels).


Praktische info

*Verschillende websites en mededelingen zijn ook beschikbaar in het Nederlands terwijl sommige documenten en tools enkel in het Engels beschikbaar zijn.

 




[1] In het licht van de crisis evolueren de Europese maatregelen relatief snel. Om volledig mee te zijn met de laatste maatregelen van de verschillende Europese instanties, is het aangeraden om regelmatig eens een kijkje te nemen op de websites van de desbetreffende instanties.

[2] Zie het overzicht van de Raad van Europese Gemeenten en Regio’s (CEMR) https://www.ccre.org/en.

« Terug

Auteur

Léa Champagne
Publicatiedatum
27-04-2020
Algemene voorwaarden | RSS | Nuttige links