Burgemeestersconvenant voor het klimaat en Europese projecten

Op 16 oktober 2014 traden 100 Europese steden in Brussel toe tot Mayors Adapt, het burgemeestersconvenant voor de aanpassing aan de klimaatverandering.

Update 2016:

De ondertekenaars van het vorige convenant (voor 2020) kunnen beslissen of ze al dan niet toetreden tot het nieuwe. De nieuwe ondertekenaars sluiten automatisch aan bij het nieuwe convenant. Sinds 1 november 2015 is het niet meer mogelijk om aan te sluiten bij het convenant voor 2020.
> Kijk hier voor het nieuwe Burgemeestersconvenant [februari 2016]



Mayors Adapt
ligt in het verlengde van het bestaande Burgemeestersconvenant waarmee gestreefd wordt naar het bereiken van de Europese doelstellingen “3x20 in 2020” in de strijd tegen de klimaatverandering. De VSGB maakt een stand van zaken op van deze overeenkomsten en het belang ervan bij het opzetten van Europese projecten.

Het Burgemeestersconvenant


Het Burgemeestersconvenant werd in 2008 door de Europese Commissie in het leven geroepen om de Europese gemeenten aan te moedigen op vrijwillige basis verder te gaan dan de EU-doelstellingen “3x20”: 20 % energiebesparing, 20 % minder CO2-uitstoot en 20 % productie van hernieuwbare energie. Het convenant berust op een bottom-up aanpak, die het belang van de rol van de lokale besturen erkent in de aanpak van de energie- en klimaatuitdagingen en het streven naar duurzame lokale ontwikkeling.

Eind september 2014 telt het Burgemeestersconvenant meer dan 6.000 ondertekenaars (Europese steden, gemeenten en andere territoriale gemeenschappen) en bereikt het meer dan 192 miljoen inwoners (meer dan een derde van de Europeanen). We zien 108 Belgische steden en gemeenten op de website van het Convenant, zonder de recentste ondertekeningen door 57 gemeenten uit Vlaams-Brabant in juli 2014 mee te rekenen. In onze regio heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest de tekst ondertekend en ook de gemeente Sint-Jans-Molenbeek.

Het engagement bestaat in de ondertekening van het Burgemeestersconvenant, de samenstelling van een begeleidingsteam, de opstelling van een inventaris van de uitstoot van broeikasgassen op het grondgebied, de opstelling van een Actieplan voor Duurzame Energie (SEAP) met de verschillende lokale actoren en de uitvoering van dat plan. De ondertekening van het convenant is een politiek engagement, maar het Actieplan voor Duurzame Energie (SEAP) is eigenlijk het sleuteldocument dat de maatregelen beschrijft die genomen zullen worden om de doelstellingen te bereiken, gekoppeld aan een kalender voor de uitvoering. Het SEAP moet goedgekeurd worden door de gemeenteraad en overgemaakt aan het Burgemeestersconvenant binnen het jaar volgend op de formele toetreding. Vervolgens moeten er regelmatig verslagen ingediend worden, met een stand van zaken van de uitvoering. Als de kalender niet nageleefd wordt, wordt men geschorst als ondertekenaar.

Europese programma’s (LIFE, Horizon 2020, FEDER, INTERREG Europa en INTERREG Noord-West-Europa, URBACT, …) en innoverende financiële instrumenten (zoals het Europees fonds voor de bevordering van energie-efficiëntie) kunnen de inspanningen van de gemeenten in de strijd tegen de klimaatverandering ondersteunen. Het doel is immers dat 20 % van de Europese begroting rechtstreeks of onrechtstreeks aangewend zou worden in de strijd tegen de klimaatverandering. In bepaalde projectoproepen geeft de Commissie voorrang aan de ondertekenaars van het Convenant, of wordt het als voorwaarde genomen om in aanmerking te komen. Als men een SEAP goedgekeurd heeft, kan men deelnemen aan de projectoproep Smart Cities in het kader van het programma Horizon 2020, ook al worden andere soorten plannen ook goedgekeurd. Het programma Horizon 2020 steunt ook de diensten voor de ondersteuning van het secretariaat van het Convenant, dat bv. heel wat evenementen organiseert om ervaringen te delen en de ondertekenaars met elkaar in contact te brengen.

Mayors Adapt


Op basis van de ervaring van het Burgemeestersconvenant lanceerde de Commissie op 19 maart 2014 ook Mayors Adapt, het Burgemeestersconvenant voor de aanpassing aan de klimaatverandering door steden en gemeenten. Op 16 oktober sloten er zich 100 steden en gemeenten bij aan, waaronder Hasselt en Antwerpen. Mayors Adapt kadert in het Burgemeestersconvenant en wordt gesteund door het Europees Milieuagentschap.

Met hun ondertekening verbinden de burgemeesters zich ertoe binnen de 2 jaar na de ondertekening een reeks strategische maatregelen te nemen om hun gemeente in staat te stellen beter om te gaan met de klimaatverandering.
Dat kan onder meer de vorm aannemen van:
  • de goedkeuring van een aanpassingsstrategie
  • of de opname van het doel van aanpassing in de bestaande strategische documenten.

De uitwerking van strategieën en lokale actieplannen voor aanpassing, met name in het kader van Mayors Adapt, zijn een prioriteit voor financiering in het kader van het Europees programma LIFE inzake aanpassing aan de klimaatverandering.

Deelnemen aan deze convenanten ondersteunt en verhoogt de zichtbaarheid van de uitvoering van strategieën voor lokale duurzame ontwikkeling. Hoewel de toetreding tot het convenant niet automatisch toegang geeft tot Europese financiering, kan het wel meer geloofwaardigheid geven aan een kandidatuursdossier voor een EU-subsidie. Het Europees netwerk en de knowhow die de gemeente ontwikkelt door deelname aan de convenanten, kunnen ook het opstellen van het dossier vergemakkelijken.

 

Meer info

  • website van het Burgemeestersconvenant
  • Tekst over het Burgemeestersconvenant, gedeeltelijk overgenomen van Louise-Marie Bataille, UVCW, Mouvement Communal, n° 886, 3/2014, p. 28-29, met de vriendelijke toelating van de UVCW
« Terug

Auteur

Camille LEPINAY
Publicatiedatum
16-10-2014
Algemene voorwaarden | RSS | Nuttige links